Ảnh hưởng của thăng giáng tác động lên quá trình chuyển pha trong mô hình Ising có cạnh tranh tương tác
DOI:
https://doi.org/10.54939/1859-1043.j.mst.111.2026.95-103Từ khóa:
Mô hình Ising mất trật tự; Perovskite mangan pha tạp; Trường hiệu dụng tương quan; Giản đồ pha.Tóm tắt
Bài báo này tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của cạnh tranh tương tác lên giản đồ pha trong mô hình Ising mất trật tự bằng phương pháp trường hiệu dụng. Yếu tố cạnh tranh tương tác được điều khiển biến đổi thông qua hai tham số là xác suất cạnh tranh p và độ thăng giáng D, chúng tôi thu được giản đồ pha phân thành 3 vùng riêng biệt theo nhiệt độ tới hạn. Cụ thể, trong khoảng 1 < D < 1,005 và D > 1,4, hệ thống biểu hiện một chuyển pha duy nhất từ trạng thái sắt từ sang trạng thái thuận từ. CÒn trong khoảng 1,005 ≤ D ≤ 1,4, hai điểm tới hạn tc1 và tc2 hình thành tương ứng với chuỗi chuyển pha AF – FM – PM. Đồng thời, chúng tôi nhận thấy sự dịch chuyển của nhiệt độ chuyển pha phụ thuộc vào hai tham số mô hình (p, D) tương tự như hiệu ứng của nồng độ pha tạp ảnh hưởng lên nhiệt độ chuyển pha trong họ perovskite mangan pha tạp.
Tài liệu tham khảo
[1]. E. Dagotto et al., “Colossal magnetoresistant materials: The key role of phase separation”, Physics Reports, Vol. 344, pp. 1-153, (2001).
[2]. N. Chau et al., “Spin glass-like state, charge ordering, phase diagram and positive entropy change in Nd0.5-xPrxSr 0.5MnO3 perovskites”, Journal of Magnetism and Magnetic Materials, Vol. 303, pp. e402-e405, (2006).
[3]. G. Lalitha et al., “Magnetocaloric behavior of chromium doped Pr0.5Sr0.5MnO3 system”, Physica B: Condensed Matter, Vol. 571, pp. 101-104, (2019).
[4]. R.K. Dokala et al., “Irreversible metamagnetic transitions in Yb3+ distorted tetragonal Pr0.45Sr0.55MnO3”, Journal of Physics D: Applied Physics, Vol. 57, p. 045001, (2024).
[5]. Giang H. Bach et al., “First Order Magnetization Process in Polycrystalline Perovskite Manganite”, Materials Transactions, Vol. 56, No. 9, pp. 1320-1322, (2015).
[6]. Oanh K.T. Nguyen et al., “Fluctuation inducing fractional magnetization behavior on the Shastry–Sutherland lattice”, Physica B: Condensed Matter, Vol. 583, p. 412012, (2020).
[7]. P. H. Nguyen at al., “Effective field theory investigation for a disordered Ising model in the description of amorphous magnetic systems”, Journal of Non-Crystalline Solids, Vol. 643, p. 123165, (2024).
[8]. H.B. Callen, “A note on Green functions and the Ising model”, Physics Letters, Vol. 4, Issue 3, p. 161, (1963).
[9]. B.T. Cong et al., “Theory of a disordered spin lattice”, J. of Magnetism and Magnetic Materials, Vol. 140-144, Part 1, pp. 259-260, (1995).
[10]. T.A. Ho et al., “Critical behavior and magnetocaloric effect of Pr1 −xCaxMnO3”, J. of Applied Physics, Vol. 117, p. 17D122, (2015).
[11]. G. Lalitha et al., “Magnetocaloric behavior of chromium doped Pr0.5Sr0.5MnO3 system”, Physica B: Condensed Matter, Vol. 571, pp. 101-104, (2019).
[12]. Jieyang Fang et al., “Study on the structural transition and inverse magnetocaloric effect of Dy-substituted Pr0.5Sr0.5MnO3”, Materials Chemistry and Physics, Vol. 323, p. 129626, (2024).
